Een elektrische fiets is een fiets met een hulpmotor, aangedreven door een accu. De elektrische fiets komt sinds enkele jaren een steeds meer in opkomst. Toch is de elektrische fiets niet nieuw.

Historie elektrische fiets

De eerste Nederlandse ‘fiets met hulpmotor’ was een fiets met benzinehulpmotor, de SpartaMet. Deze werd tussen 1985 en 1999 gemaakt door de Apeldoornse fietsenfabrikant Sparta in samenwerking met motorenfabrikant Sachs. Van 1986 tot 1998 was Sparta de enige Nederlandse fabrikant van in serie gefabriceerde gemotoriseerde tweewielers. De actieradius was ongekend: op 1 liter benzine kon bijna 70 kilometer gereden worden.

In september 1999 stopte Sachs de levering en kwam een eind aan de productie van de SpartaMet.  In 2013 bracht Sparta de SpartaMet opnieuw op de markt. Zonder benzinemotor, maar met een elektrische hulpmotor, aangedreven door een Ion-accu.  Voor de wet was de SpartaMet een snorfiets met een maximumsnelheid van 25km per uur. Een blauwe kentekenplaat, WA-verzekering en geldig rijbewijs was verplicht.

De laatste SpartaMet werd geproduceerd in 2015. Dit was een elektrische fiets met Ion-systeem. Je kon met deze fiets zowel autonoom als elektrisch fietsen. Zonder meetrappen kon je door middel van een gashendel tot maximaal 20 kilometer per uur halen. Fietste je zelf mee, dan lag de maximumsnelheid op 25 kilometer per uur.

Elektrische fietsen van nu

De generatie elektrische fietsen van nu is niet meer te vergelijken met de SpartaMet van toen. De elektrische fiets van nu is licht, sterk en duurzaam met een rendabele accu met snelle oplaadtijd. Een actieradius tot 150 kilometer is niet ongewoon.

In het verleden waren elektrische fietsen vooral in trek bij de oudere fietsers. Tegenwoordig richten fabrikanten zich niet alleen op senioren, maar in steeds toenemende mate op forensen. Doordat de verkoopprijzen dalen en de techniek verbeterd wordt de elektrische fiets voor een steeds groter wordende doelgroep beschikbaar. Door stijgende kosten van openbaar vervoer en dichtslibbende autowegen stappen steeds meer forensen over op de elektrische fiets.

Type elektrische fietsen

De huidige generatie fietsen kunnen onderverdeeld worden in twee soorten fietsen: e-bikes en pedelecs. In de volksmond praten we over ‘elektrische fietsen’ en ‘e-bikes’ voor hetzelfde type fiets, de pedelec.

Een e-bike is een elektrische fiets die alleen door elektrische aandrijving vooruitkomt.
Op een e-bike kom je voorruit zonder te moeten trappen. De snelheid wordt bepaald door een gashendel of knop op het stuur. Meetrappen kan, de trappers werken onafhankelijk van de motor. De e-bike valt onder dezelfde wetgeving als een snorfiets en moet daardoor aan dezelfde eisen voldoen. Een e-bike moet voorzien zijn van een kentekenplaat. E-bikes met een maximumsnelheid van 25 kilometer per uur zijn voorzien van een blauwe kentekenplaat, tot 45km per uur een gele.

Een pedelec is een elektrische fiets die trapondersteuning geeft. Meetrappen is nodig om vooruit te komen. Een pedelec is een elektrische fiets die rijdt met trapondersteuning.

De naam e-bike, waarmee we elektrische fietsen in de volksmond aanduiden, wordt dus ten onrechte gebruikt.

De elektrische motor van een pedelec geeft aanvullende ondersteuning bij het trappen. Hiervoor zorgt een kracht- of rotatiesensor, zij meten hoeveel ondersteuning geleverd moet worden.

De motor van een elektrische fiets kan op meerdere plaatsen gemonteerd zijn. Meest voorkomende plaatsen zijn in het voorwiel, in het midden van het frame bij de trappers of het achterwiel.

Kies de juiste elektrische fiets

Om de juiste elektrische fiets te kiezen moet je het volgende helder hebben:

  • Doel van de elektrische fiets;
  • Trapondersteuning;
  • Ombouwpakket elektrische fiets;
  • Prijs elektrische fiets.

Doel van de elektrische fiets

Het doel van de elektrische fiets is belangrijk voor je keuze. Gebruik je de fiets voor korte ritjes, dan is een voorwielmotor een goede keuze. Deze staan bekend om hun lagere prijs, simpele techniek en robuustheid. Voor langere afstanden bij recreatief gebruik is een middenmotor prima. Stel je hogere eisen aan en fiets, dan zal de prijs hoger zijn.

Trapondersteuning

Zoek je een elektrische fiets met trapondersteuning (pedelec) of een elektrische fiets die ook zonder trapondersteuning rijdt (e-bike).

Ombouwen huidige fiets

Vaak voldoet een traditionele fiets nog prima, maar wens je toch trapondersteuning. Wil je niet investeren in de aanschaf van een elektrische fiets, dan is het ombouwen naar een elektrische fiets ene optie. Er zijn diverse ombouwcentrums in Nederland die fietsen ombouwen tot volwaardige elektrische fiets. Daarnaast zijn er ook ombouwsets te koop die zelf ingebouwd kunnen worden.

Prijzen elektrische fiets

Elektrische fietsen zijn te koop in vele soorten en maten. De prijzen lopen behoorlijk uiteen, variërend van €999 tot €4.000. De gemiddelde prijs van een elektrische fiets van een goed merk bedraagt circa €1.700.

 Snelheid elektrische fiets

De maximumsnelheid van een elektrische fiets bedraagt 25 kilometer per uur. Een snellere fiets is een speed pedelec. Deze kan maximaal 45 kilometer per uur. Om de veiligheid van fietser en medeweggebruikers te garanderen moet de bestuurder verplicht een helm dragen, de speed pedelec minimaal WA-verzekerd hebben en moet de fiets voorzien zijn van een blauwe kentekenplaat.

Fietsaccu’s

De meest voorkomende accu’s zijn Nimh (reeds verouderde techniek), Lithium Ion (vandaag de dag het meest gebruikt) en LiFePo4 (in opkomst, gebruikt voor de duurdere modellen).

De levensduur van fietsaccu’s wordt uitgedrukt in laadbeurten of laadcycli, net als bij gewone accu’s. De accu is één van de meest slijtende onderdelen van een elektrische fiets en gaat gemiddeld drie jaar mee. Ook als er weinig gefietst wordt slijt de accu, dit is een natuurlijk proces.

Om de accu in goede conditie te houden zijn er enkele richtlijnen:

  • Laad de accu voor het eerste gebruik en na een maand niet gefietst hebben volledig op.
  • Laat de accu niet onnodig aan de lader liggen, permanente lading is niet nodig.
  • Is de accu na een fietstocht onder de 40% gekomen? Laad de accu dan weer op.
  • Fiets je weinig? Laad de lege accu op voordat je de fiets wegzet. Li-in accu’s lopen langzaam leeg en bij een te lage spanning beschadigen de cellen door diepteontlading.
  • Bewaar de accu op kamertemperatuur als de fiets langere dan een maand niet gebruikt wordt.
  • Controleer de accu maandelijks, hou de accu bij voorkeur 60-80% vol.
  • Weersomstandigheden: hou rekening met vorst, hitte en neerslag. Een elektrische fiets is geschikt om te fietsen bij vorst en in de zomer bij 30 graden en bij regen, maar stel de fiets er niet langer dan noodzakelijk aan bloot.
  • Gebruik bij het opladen alleen de originele lader. Wissel niet met laders van verschillende spanningen of andere type accu’s.
  • Is de accu defect? Repareer deze nooit zelf. Bij onjuist gebruik kunnen li-ion accu’s zeer brandbaar en zelfs explosief zijn. Lever defecte accu in bij de fietsenwinkel of chemisch afval.

Opladen elektrische fiets

Het opladen van een elektrische fiets is in principe simpel: bij aanschaf wordt een adapter meegeleverd. Deze adapter is geschikt voor netstroom (230V), waardoor er geen aparte laadpalen of systemen aangelegd moeten worden.

Een afneembare accu is het gemakkelijkst om op te laden, dit kan overal waar een stopcontact aanwezig is. Geadviseerd wordt om de accu op te laden bij kamertemperatuur.

Heb je een elektrische fiets waarbij de accu geïntegreerd is in het frame, hou er dan rekening mee dat de fiets altijd in de buurt van het stopcontact moet staan. Hou daarom bij aankoop van een elektrische fiets rekening met het gemak bij het opladen.

Actieradius

De afstand die met een volle accu gefietst kan worden wordt uitgedrukt in actieradius. De actieradius is afhankelijk van een aantal factoren:

  • Capaciteit accu: vanzelfsprekend bevat een accu met een hogere Ah meer energie, waardoor er meer kilometers gefietst kunnen worden.
  • Weersomstandigheden: bij koudere temperaturen daalt de actieradius al met 20-30%.
  • Gewicht fiets, bagage en fietser: hoe hoger het gezamenlijk gewicht, hoe lager de actieradius.